Ông Jim Webb, Thượng Nghị sĩ đảng dân chủ, trong chuyến thăm gần đây tới Việt Nam có nhắc tới vấn đề tranh chấp ở Biển Đông và nhắc lại lập trường của Mỹ “sẵn lòng là một lực lượng, không phải để chống lại, nhưng là một lực lượng để cân bằng với Trung Quốc trong khu vực này.”
Hình: Thượng Nghị Sĩ Jim Webb phát biểu tại cuộc họp báo ở Hà Nội hôm 19/8/2009
Ông Webb từ lâu vẫn cổ vũ cho mối quan hệ thân thiết hơn giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. Cách đây không lâu, trong chuyến viếng thăm Việt Nam của mình, ông John McCain, thượng nghị sỹ Ðảng Cộng hòa, cũng kêu gọi thắt chặt hợp tác quân sự giữa Việt Nam và Mỹ.
Cả hai ông McCain và Webb đều từng phục vụ trong quân ngũ và tham chiến ở Việt Nam hồi trước năm 1975. Ông McCain từng là tù binh nhiều năm ở Hỏa Lò còn ông Webb thì lại có vợ là người gốc Việt (website riêng của ông Webb còn giới thiệu rằng ông nói được tiếng Việt.) Việc các nghị sĩ của cả 2 đảng trong Quốc Hội Mỹ cùng kêu gọi tăng cường hợp tác giữa Việt và Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực quân sự, có lẽ là một hiện tượng thú vị.
Trên thực tế thì quan hệ giữa hai nước về mặt quân sự cũng đã đi được một quãng dài. Bắt đầu của hành trình này từ chuyện tìm kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích từ những năm 90 tới các chuyến thăm viếng cao cấp giữa hai bên hồi đầu những năm 2000 (Bộ trưởng Quốc phòng William Cohen thăm Việt Nam tháng 6/2000, và chuyến thăm đáp lễ của Tướng Phạm Văn Trà tới Mỹ vào tháng 11/2003).
Chuyến thăm Mỹ hồi 2005 của thủ tướng Phan Văn Khải đã mở màn cho giai đoạn hợp tác quân sự nhiều mặt với Hoa Kỳ. Sau đó không lâu, lệnh cấm vận vũ khí với Việt Nam được tổng thống Bush dỡ bỏ một phần vào tháng 12 năm 2006. Theo quyết định này Việt Nam và Mỹ có thể trao đổi mua bán các hàng quân dụng không sát thương.
Hợp tác quân sự giữa Hoa Kỳ và Việt Nam lại có thêm một bước tiến mới hồi cuối tháng 7 vừa rồi. Trong chuyến viếng thăm Việt Nam của Trung tướng Chip Utterback, tư lệnh không đoàn 13 của Hoa Kỳ, hai bên đã bàn bạc về việc hợp tác đào tạo phi công lái máy bay chiến đấu.
Đây là một động thái hết sức quan trọng nếu đặt trong bối cảnh cuộc tranh chấp trên Biển Đông. Đứng về mặt phòng vệ của Việt Nam, phần lớn các chuyên gia quân sự đều đồng tình rằng phát triển lực lượng không quân mạnh là chiến lược hữu ích nhất để bảo vệ các vùng biển và đảo của Việt Nam trong khu vực này.
Thế nhưng phi công do Mỹ đào tạo còn máy bay thì lại mua của Nga xem ra có vẻ chưa được hợp lý cho lắm. Ngoài vấn đề giá cả đắt đỏ hơn, thì lý do quan trọng nhất là Mỹ vẫn chưa bỏ lệnh cấm bán vũ khí gây sát thương cho Việt Nam.
Nhiều người dự đoán rằng với tiến trình phát triển quan hệ quân sự hai nước như hiện nay, việc Mỹ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm xuất khẩu vũ khí sang Việt Nam chỉ còn là vấn đề thời gian. Khó đoán định được khi nào thì việc này sẽ diễn ra. Tuy nhiên, tính biểu tượng của lệnh dỡ bỏ cấm vận sẽ rất lớn, mặc dù Việt Nam có thể vẫn sẽ tiếp tục nhập vũ khí từ Nga do giá rẻ hơn đáng kể.
Ngoài ra, từ sau sự kiện Mỹ mời các quan sát viên Việt Nam tham dự các cuộc tập trận hải quân đa phương Hợp tác và Huấn luyện trên biển (CARAT), do Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ tiến hành hồi giữa năm 2008, có lý do để dự đoán rằng sau khi quan hệ quân sự giữa hai nước được bình thường hóa hoàn toàn thì một cuộc tập trận chung giữa Việt Nam, Mỹ và các nước ASEAN khác ở Biển Đông là hoàn toàn có thể.
Đứng về phía Hoa Kỳ, việc dỡ bỏ cấm vận cũng như đẩy mạnh hợp tác cũng phù hợp với chủ trương của họ liên quan đến khu vực Đông Nam Á. Trên thực tế, với mục tiêu tạo ra và duy trì thế cân bằng với Trung Quốc trên Biển Đông, cách rẻ và an toàn nhất đối với Mỹ là giúp các nước yếu hơn trong khu vực để họ tự đương đầu với Trung Quốc thay vì Mỹ phải trực tiếp nhúng tay vào.
Disclaimer: Phần comment (ý kiến, bình luận, thảo luận..) của bạn đọc là những quan điểm riêng từ bạn đọc,
chúng tôi tôn trọng và đăng tải tất cả comment trên tinh thần của sự tự do ngôn luận.
VietNetCenter.com sẽ không chịu trách nhiệm dưới bất cứ hình thức nào về nội dung của những comment này.
Mong bạn đọc ghi comment theo ngôn ngữ phù hợp và tôn trọng lẫn nhau.